Zeeuwse bodem · Van gebruik tot versiering

Het dagelijks leven aan een mesheft

Een vogelkopje, een heilige, een naam: aan een mesheft is veel meer te ontdekken dan alleen een handvat.

Een redactionele leesroute bij HH-023 · Redactie van Henk Hendrikse Archiefcollectie

Hout, been en metaalZeeuwse bodemvondstenMessen en versierde heften

Compleet archeologisch mes uit Middelburg, met een gecorrodeerd ijzeren lemmet en een benen heft met vogelkop. — **Figuur 3.** Mes met een benen vogelkopheft uit Middelburg, 16,5 cm lang. Veertiende tot zestiende eeuw; figuur 3.
Foto: Henk HendrikseBeeldbronMet toestemming voor deze archiefwebsite
Objectgegevens en beeldgebruik
Mes met een benen heft in de vorm van een vogelkopje uit Middelburg, 16,5 cm.
Oorspronkelijke beeldbron Bronverwijzing: 3.
Volledige objectfoto uit figuur 3. De CMYK-kleuren zijn volgens de PDF naar RGB gedecodeerd; liggende presentatie van het hele mes. Metadata verwijderd, geen uitsnede, reconstructie of verscherping.

Wat ziet u?

U ziet het mes met een benen heft in de vorm van een vogelkopje. Het voorwerp uit Middelburg is 16,5 centimeter lang en wordt in de bron in de veertiende tot zestiende eeuw gedateerd.

Wat onderzocht Henk?

Henk vergelijkt de materialen en de manieren waarop heft en lemmet zijn bevestigd. Hij kijkt ook naar versiering, slijtage en vindplaats. De vele foto’s maken verschillen tussen voorwerpen zichtbaar; de kunstafbeeldingen en collectiebeelden vragen om afzonderlijke broncontrole.

Wat vertelt dit over het verleden?

Een mes was een gebruiksvoorwerp, maar kon ook iets van smaak, geloof of welstand laten zien. De gevonden exemplaren geven geen volledig beeld van alle ooit gebruikte messen. Als redactie nodigen we u uit juist de gewone voorwerpen nauwkeurig te bekijken.

De details naast elkaar

Mesheft, blauw opaak glas, metalen kern. Voorzijde: Christus met wereldbol. Keerzijde: bisschop. Randtekst op voor- en keerzijde onleesbaar. Lengte 5,5 cm. Vindplaats: Aardenburg. Datering 14de eeuw.
Foto: Henk HendrikseBeeldbronEigen foto van Henk Hendrikse, met zijn toestemming voor deze archiefwebsite
Objectgegevens en beeldgebruik
Mesheft, blauw opaak glas, metalen kern.
Oorspronkelijke beeldbron Bronverwijzing: Afb. 1.
Foto uit Zuidwesterheem 118, december 2024, p. 5, Afb. 1 (Inhoudsopgave p. 2: '(Alle foto's bij dit artikel: Henk Hendrikse, behalve waar anders vermeld)'). Onbewerkte beeldgegevens uit de PDF; aanzichten naast elkaar, CMYK naar RGB omgezet. Metadata verwijderd; geen uitsnede, verscherping of vergroting.
Bekijk de afbeelding op volle grootte →
Detail van afb. 3: Mes met benen heft gesneden in de vorm van een vogelkopje.
Foto: Henk HendrikseBeeldbronEigen foto van Henk Hendrikse, met zijn toestemming voor deze archiefwebsite
Objectgegevens en beeldgebruik
Detail: Mes met benen heft gesneden in de vorm van een vogelkopje.
Oorspronkelijke beeldbron Bronverwijzing: Afb.3a.
Foto uit Zuidwesterheem 118, december 2024, p. 7, Afb.3a (Inhoudsopgave p. 2: '(Alle foto's bij dit artikel: Henk Hendrikse, behalve waar anders vermeld)'). Onbewerkte beeldgegevens uit de PDF; één bestand, CMYK naar RGB omgezet. Metadata verwijderd; geen uitsnede, verscherping of vergroting.
Bekijk de afbeelding op volle grootte →
Mes, materiaal: messing met plaatangel van het lemmet. Voorzijde: gravering portret van een jonge vrouw. Keerzijde: banderol. Lengte: 14,5 cm. Vindplaats: Middelburg. Datering: circa 1500.
Foto: Henk HendrikseBeeldbronEigen foto van Henk Hendrikse, met zijn toestemming voor deze archiefwebsite
Objectgegevens en beeldgebruik
Mes, materiaal: messing met plaatangel van het lemmet.
Oorspronkelijke beeldbron Bronverwijzing: Afb. 4.
Foto uit Zuidwesterheem 118, december 2024, p. 8, Afb. 4 (Inhoudsopgave p. 2: '(Alle foto's bij dit artikel: Henk Hendrikse, behalve waar anders vermeld)'). Onbewerkte beeldgegevens uit de PDF; één bestand, CMYK naar RGB omgezet. Metadata verwijderd; geen uitsnede, verscherping of vergroting.
Bekijk de afbeelding op volle grootte →
Detail van afb. 4: Mes, materiaal: messing met plaatangel van het lemmet.
Foto: Henk HendrikseBeeldbronEigen foto van Henk Hendrikse, met zijn toestemming voor deze archiefwebsite
Objectgegevens en beeldgebruik
Detail: Mes, materiaal: messing met plaatangel van het lemmet.
Oorspronkelijke beeldbron Bronverwijzing: Afb.4a.
Foto uit Zuidwesterheem 118, december 2024, p. 8, Afb.4a (Inhoudsopgave p. 2: '(Alle foto's bij dit artikel: Henk Hendrikse, behalve waar anders vermeld)'). Onbewerkte beeldgegevens uit de PDF; één bestand, CMYK naar RGB omgezet. Metadata verwijderd; geen uitsnede, verscherping of vergroting.
Bekijk de afbeelding op volle grootte →
Mesheft, materiaal: messing. Voorzijde: gekroonde staande figuur van de Heilige Cecilia met orgel. Keerzijde: Vrouwelijke heilige met palmtak. Lengte: 8,3 cm. Vindplaats: Nieuwlande, Verdronken land van Zuid-Beveland. Datering: circa 1500.
Foto: Henk HendrikseBeeldbronEigen foto van Henk Hendrikse, met zijn toestemming voor deze archiefwebsite
Objectgegevens en beeldgebruik
Mesheft, materiaal: messing.
Oorspronkelijke beeldbron Bronverwijzing: Afb. 5.
Foto uit Zuidwesterheem 118, december 2024, p. 9, Afb. 5 (Inhoudsopgave p. 2: '(Alle foto's bij dit artikel: Henk Hendrikse, behalve waar anders vermeld)'). Onbewerkte beeldgegevens uit de PDF; aanzichten naast elkaar, CMYK naar RGB omgezet. Metadata verwijderd; geen uitsnede, verscherping of vergroting.
Bekijk de afbeelding op volle grootte →